تازه های کتاب در ایران و جهان - بخش دوم - مردادماه 1387

٭٭ شهر نمك و جامعه ي سياهان آن ( مطالعه ي جامعه شناختي سيراكيوس-

نيويورك)

- ديويد استمس ؛ ميريام استمس

- انتشارات دانشگاه سيراكيوس- 2008

طبقه اي از سياهان حرفه اي و نيرومند در بعضي از شهرهاي جنوبي آمريكا از قرن نوزدهم ميلادي به بعد شكل گرفتند كه البته در بعضي از شهرهاي بزرگ ايالات متحده از قبيل شيكاگو، نيويورك و واشنگتن دي سي نيز حضور دارند. البته حضور آنان در شهرهاي شمالي به قرن بيستم بر مي گردددر مقابل طبقه ي حرفه اي سياهان در سيراكيوس نيويورك (يك شهر صنعتي نه چندان بزرگ و متوسط در شمال آمريكا) نسبتا ديرهنگام و در جريان كشمكش در ارتباطات نخستين خود با اجتماعات سفيدها تشكيل شد.

براي بررسي موضوع نويسندگان كتاب از تئوري تضاد استفاده كردند. آنان با تحليل تاثيرات مهاجرت سياهان به شمال، رفتارهاي مثبت ، مخلوط سازي مدارس، تجديد بناي شهر، بازسازي صنعتي ، تحركات سياسي و گسترش حومه ها ، توسعه و رشد جامعه ي سياهان را بررسي كردند. نويسندگان نشان دادند كه چگونه رقابت براي به دست آوردن منابع محدود به گسترش درجات گوناگوني از مشاجره ها، درگيري ها و مباحث اجتماعي ، تنظيم و تعديل امور و تغييرات نهايي در روابط سياهان با سفيدها منجر شد.

در اين كتاب تحقيقات كمي و پيمايشي با اظهارنظرها و گواهي هاي اشخاص درآميخته شده و كوشش گرديده است تا شرحي منطقي ، مفصل و غني از يك اجتماع اقليت ارائه دهد. اين كتاب چشم اندازي برروي نيروهاي جامعه ي در حال گسترش سياهان به عنوان يك فرآيند اجتماعي و تاريخي مي گشايد.

در اين كتاب عناوين زير به چشم مي خورند: چشم انداز مطالعات جامعه ي سياهان شهري، جامعه ي سياهان در سيراكيوس، ريشه ها و پيشينه هاي تاريخي، جامعه ي سياهان سيراكيوس در حال گذار، سيراكيوس و تغيير و تحولات آن در 1980، بحران اقتصادي در اجتماع سياهان سيراكيوس، تحصيلات و مدارس سيراكيوس و گفتار پاياني در باره ي جامعه ي سياهان سيراكيوس.

٭٭ راهنماي روش هاي تحقيق اجتماعي

- پرتي آلا سيوتاري، لئونارد بيك من، جوليا برنن

- انتشارات سيج، 2008

مطالعه ي كتاب ‹ راهنماي روش هاي تحقيق اجتماعي › براي هر محقق علوم اجتماعي مي تواند مفيد باشد. سردبيران و مقاله نويسان اين كتاب از اروپا، آمريكاي شمالي و استراليا مي باشند. كتاب حاوي فصل هاي جديد و بررسي روش هاي به كار رفته در بعضي تحقيق هاي اجتماعي مي باشد. همچنين در اين كتاب از روش هاي تحقيق كيفي ، كمي و آميزه اي از اين دو سخن به ميان آمده است. پروسه ي تحقيق به ترتيب زمان انجام گرفتن هر مرحله در فصل هاي مختلف كتاب توضيح داده شده است: طراحي تحقيق، روش هاي جمع آوري داده ها و روند تحليل و تفسير داده ها.

همچنان كه نويسندگان كتاب يادآوري كرده اند روش شناسي تحقيق شامل هماهنگ سازي و انطباق بين تئوري، پرسش هاي تحقيق ، طراحي تحقيق و تحليل و تفسير داده هاست.

كتاب همچنين شامل چندين فصل از نكات و راهنمايي هاي جديد و قديمي در باره ي موضوعات مهمي از قبيل تقابل الگوهاي كيفي و كمي است. چگونگي ارزيابي و داوري كردن در باره ي اعتبار انواع تحقيق و اخلاق تحقيق كه به طور روزافزون مورد توجه واقع شده است نيز در اين كتاب مورد بحث قرار گرفته است.

٭٭ كسب قدرت، ريشه هاي انقلاب هاي جهان سوم

- جان فورن

-انتشارات دانشگاه كمبريج، 2006

جان فورن استاد جامعه شناسي دانشگاه كاليفرنيا ،سانتا باربارا، معتقد است همه ي انقلاب هاي اجتماعي و سياسي ريشه ي دمكراتيك ندارند اما احتمالا؛ بيشتر آنها ريشه در مشاركت توده ها و ائتلاف مردمي دارند. فورن در كتاب خود با عنوان ‹ كسب قدرت ، خاستگاه انقلاب هاي جهان سوم› ، 36 انقلاب در جهان سوم را مورد مطالعه قرار داده است. اين انقلاب ها در فاصله ي سالهاي 1910 تا 1979 رخ داده اند. فورن با مطالعه ي انقلاب هاي مزبور يك تئوري جديد ارائه داده است. او آميزه اي از عوامل سياسي ، اقتصادي و فرهنگي را در الهام بخشيدن به اين انقلاب ها تاثير گذار مي داند. با استفاده از تحليل هاي تطبيقي و كيفي محقق كوشيده تا توضيح دهد كه چرا فقط تعداد اندكي از انقلاب ها موفق شده اند . اين كتاب از جانب صاحبنظران به عنوان جامع ترين تحقيقي كه در باره ي انقلاب هاي جهان سوم تا كنون صورت گرفته است توصيف گرديد و برنده ي مشترك جايزه ي انجمن پژوهش هاي برجسته در سال 2006 شد. فورن به يك مقايسه ي تطبيقي ميان 36 انقلاب اجتماعي و سياسي كه فقط تعداد اندكي از آنها موفق شدند دست زد.

نويسنده انقلاب موفق را انقلابي تعريف مي كند كه يك رهبر جديد قدرت را در دست مي گيرد و آن را به مدت طولاني حفظ مي كند تا تغييرات گسترده در زندگي مردماني كه او را حمايت كرده اند بوجود آورد. انقلاب ها افسون كننده و جذاب مي باشند زيرا حاصل تلاش هاي كمياب مردماني هستند كه تلاش مي كنند جامعه ي بهتري را تشكيل بدهند. فورن تعداد خاصي از انقلابها را مورد بررسي قرار مي دهد. او ابتدا به بررسي انقلاب هاي بزرگ اجتماعي مي پردازد : مكزيكو، چين، كوبا، ايران و نيكاراگوآ كه بين سالهاي 1910 تا 1979 رخ دادند. سپس به انقلاب هايي توجه مي كند كه در مستعمرات رخ دادند: الجزاير، ويتنام، آنگولا، موزامبيك و زيمبابوه كه بين سالهاي 1940 تا 1970 رخ دادند. وي توجه خود را بار ديگر معطوف انقلاب هاي ايران، گوآتمالا، بوليوي، شيلي، جامائيكا، گرانادا و نيكاراگوئه مي كند يعني انقلاب هاي بين سالهاي 1940 تا 1980.

كوشش هاي انقلابي شكست خورده در السالوادور، الجزاير، پرو، همچنين اعتراض هاي ميدان تياننمن چين، انقلاب هاي سياسي در فيليپين، هائيتيؤ زئير و آفريقاي جنوبي نيز مورد توجه نويسنده قرار مي گيرند.

او با تعمق و تفكر در باره ي آينده ي انقلاب ها پس از جنگ سرد و يازده سپتامبر در عصر جهاني شدن، نتيجه مي گيرد كه در ميان ابعاد سياسي، اجتماعي و اقتصادي هر انقلاب، نابرابري اقتصادي عاملي اساسي و زير بنايي خواهد بود.

فورن استاد دپارتمان جامعه شناسي دانشگاه كاليفرنيا از 1998 در سانتا باربارست. علايق پژوهشي و مطالعاتي او شامل مباحث جهاني شدن، تحولات اجتماعي، مطالعات خاورميانه، آمريكاي لاتين، روش هاي تاريخي تطبيقي، مطالعات فرهنگي جهان سوم، نظريه هاي اجتماعي، جامعه شناسي سياسي و جنبش هاي اجتماعي است. او تا كنون به واسطه ي مطالعاتي كه انجام داده و آثاري كه منتشر نموده است چندين جايزه از سازمان هاي بين المللي دريافت نموده است. عنوان نخستين كتاب فورن ‹ مقاومت شكننده، دگرگوني هاي اجتماعي در ايران از 1500 ميلادي تا زمان انقلاب› نام دارد كه جايزه ي بهترين كتاب انجمن جامعه شناسي پاسفيك را از آن خود كرد. از ديگر آثار او مي توان به آينده ي انقلابها، بازانديشي دگرگوني هاي افراطي در عصر جهاني شدن اشاره كرد.

٭٭ جامعه شناسي اقتصاد نوين

- فرانك دوبين

- 520 صفحه - 2004

جامعه شناسي اقتصاد رشته اي است كه به سرعت در حال گسترش مي باشد و بصيرت عمده و مهمي را در جامعه شناسي طلب مي كند. افراد مطابق نقشي كه در فيلمنامه براي آنها در نظر گرفته شده است رفتار مي كنند. متن فيلمنامه آنها را به نقش هاي اجتماعي و رفتارهاي اقتصادي پيوند مي زند. اقتصادهاي يكسان و همانند در يك متن و زمينه قرار مي گيرند. اقتصادهايي كه بازيگرانش مطابق نقش هاي آزموده شده و حقايق ساختگي عمل مي كنند ، نقش هايي كه كاملا منطبق بر عقلانيت است. بازيگران مطابق اطلاعات كاملي كه به آنها داده شده است رفتار مي كنند و كاري به علايق خويش ندارند. اين بازيگران ساختاري را داخل يك چارچوب بنا كرده اند كه حاصلش دنيايي است كه ما در آن زندگي مي كنيم. جامعه شناسي اقتصاد به عنوان يك رشته ي آكادميك در حال حاضر در كانون توجه قرار ندارد. اما كتاب ‹ جامعه شناسي اقتصاد نوين › مي كوشد تا اين مسئله را حل كند.

مقالات اين كتاب در چهار محور اصلي كه در جامعه شناسي مطرح است تدوين شده اند: رسم و سنت، شبكه ها، قدرت، شناخت. نويسنده نكات جالب و جذابي را در نوشتار خود فراهم آورده است. رفتارهاي اقتصادي از طريق فرآيدهاي اجتماعي شكل مي گيرند. منابع قدرت و شبكه هاي اجتماعي در اين ميان نقش اساسي دارند. اين كتاب به مثابه مقدمه اي در حوزه ي جامعه شناسي اقتصاد است و نويسنده كوشيده تا با ارائه ي الگوهاي تفسيري به هدف هاي جامعه شناسي اقتصاد در اين كتاب دسترسي پيدا كند.

كتاب در 12 فصل و يك ضميمه تنظيم شده است. عناوين بعضي فصل هاي آن عبارتند از: نظريه هاي جامعه شناختي اقتصاد، از اخلاق پروتستاني تا روح سرمايه داري ماكس وبر، بازبيني قفس آهنين، ساختار اجتماعي سازمانها و بازارها( تحليل هاي تطبيقي و دستورالعمل هاي تجارت). دگرگوني شكل ها و سازمانها و فعاليت اقتصادي و ساختار اجتماعي، ساختار اجتماعي واقعيت،...