تازه های کتاب در ایران و جهان - بخش هشتم – بهمن ماه 1387

نسرين پورهمرنگ

كسي مي آيد/ نوشته ي يون فوسه/ ترجمه ي نينوش نظم جو/ نشر ني

يون فوسه شاعر، داستان نويس و نمايشنامه نويس نروژي است كه در سال 1959 در اين كشور به دنيا آمد. كار هنريش را با نوشتن شعر و داستان براي كودكان آغاز كرد و سپس براي بزرگسالان هم قلم زد. تا دهه ي 1980 به اين كار ادامه داد، اما از دهه ي 1990 به اين سو بيشتر وقتش را صرف نمايشنامه نويسي نمود.

فوسه كه اينك نمايشنامه هايش به بسياري از زبانهاي اروپايي از جمله انگليسي، آلماني، چك، سوئدي، دانماركي و يو.ناني ترجمه شده است پيش از اينكه شروع به كار نگارش نمايشنامه كند چندان علاقه يي به هنر تاتر نداشت. او در يكي از مصاحبه هايش گفته است:”خيلي كم به تاتر مي رفتم. از تاتر زياد خوشم نمي آمد.”

متنهاي نمايشي او كوتاه، با حروف بريده بريده، جمله هاي ناتمام و سرشار از سكوت است. بعضي از منتقدين و بازيگران، صحنه هاي خلق شده توسط فوسه را از نوعي ديگر مي دانند كه به فرم جديدي براي بازيگري نيازمند است. به قول يكي از هنرپيشه هاي سوئدي ”براي متنهاي فوسه بايد فرم ديگري، فرم درخور همين زبان و فرم براي بازيگري پيدا كرد. متنهاي فوسه شبيه هيچ چيزي نيست جز خودش.”

آدمهايي كه ساكت روبه روي هم مي نشينند، به يكديگر خيره مي شوند و گاهي حرفي براي گفتن ندارند و زندگي ساده و تكراري خود را تكرار مي كنند، به صحنه هاي نمايشي فوسه جان مي دهند.

نمايشنامه هاي او تاكنون در صحنه هاي گوناگون در كشورهاي اروپايي از جمله آلمان، بلژيك، سوئيس، يونان، لهستان، سوئد، دانمارك، فنلاند، انگليس، فرانسه و... اجرا شده اند.

فوسه جوايزي گوناگون از جمله جايزه ي بزرگ ايبسن را به دليل نوشتن نمايشنامه ي ”بچه” از آن خود كرده است. نمايشنامه ي ”كسي مي آيد” كه اينك با ترجمه ي نينوش نظم جو به فارسي چاپ شده است از زبان سه شخصيت روايت گرديده و داستان زن و مردي است كه يك مرد ناشناس وارد زندگي آنها مي شود. متن اين نمايشنامه فاقد نقطه گذاري، ويرگول، علامت سوال و يا تعجب است.

از آثار معروف فوسه مي توان به ”يك روز تابستاني”، ”زمستان”، ”روياي پاييزي”، ”شب آوازهايش را مي خواند”، ”نوازنده گيتار”، ”لنگرگاه” و... اشاره كرد.

مجموعه مقالات خوشنويسي/ مقدمه از غلامحسين اميرخاني/ به كوشش مهدي صحراگرد/ انتشارات فرهنگستان هنر

دو سال پيش در نيمه ي آذر ماه كنگره يي با نام ”گردهمايي مكتب اصفهان” در شهرهاي تهران و اصفهان برگزار شد. هدف از برگزاري اين كنگره بازشناسي ابعاد و ويژگيهاي هنرهاي گوناگون قرن يازدهم هجري قمري - عصر صفوي – بود. بخشي مهم از اين كنگره به وضعيت هنر خوشنويسي در عصر صفوي اختصاص داشت. جمعي از محققان و هنرمندان خوشنويس به ارائه ي مقاله و سخنراني در باره ي ويژگيهاي اين هنر و بررسي آثار استادان برجسته ي عصر صفوي از جمله ميرعماد، عليرضا عباسي تبريزي و احمد نيريزي پرداختند كه مورد توجه علاقه مندان قرار گرفت.

از مجموعه ي مقالات و سخنرانيهايي كه در اين كنگره در باره هنر خوشنويسي ارائه شد، كتابي فراهم آمده است با نام ”مجموعه مقالات خوشنويسي”.

مقدمه ي اين كتاب را استاد غلامحسين اميرخاني نوشته است و ”آشنايي با زندگي و آثار خوشنويس بزرگ عبدالباقي تبريزي” از امين نعيمايي عالي، ”طبقه بندي كتيبه ها در معماري دوره ي صفوي ” از مهدي مكي نژاد، ”مضامين شيعي در كتيبه هاي معماري اصفهان عصر صفوي” از مهناز شايسته فر، ”داستان كتيبه ميرفندرسكي” از احسان روح الامين، ”اصطلاحات خوشنويسي در شعر فارسي دوره صفوي” از آزاد محمودي از جمله مقالات اين كتاب هستند.

”مجموعه مقالات خوشنويسي” به كوشش مهدي صحراگرد جمع آوري شده و ناشر آن مركز ترجمه، تاليف و نشر آثار هنري (فرهنگستان هنر) است.