تازه های کتاب در ایران و جهان بخش ششم – آذر ماه 1387

 

 

نسرين پورهمرنگ

 

سخن هاي ديرينه/ جلال خالقي مطلق/ نشر افكار

 

   كتاب "سخن هاي ديرينه" شامل مجموعه مقاله هاي دكتر جلال خالقي مطلق درباره ي شاهنامه ي فردوسي امسال به چاپ دوم رسيد.

   اين كتاب كه پيشتر براي نخستين بار در سال 1381 منتشر شده بود، اينك براي دومين بار چاپ شده است.

   " سخن هاي ديرينه" شامل مقاله هايي است كه پيش از اين در نشريه هاي ادبي گوناگون از جمله ايران نامه، ايران شناسي، كلك، هستي و... به چاپ رسيده بودند.

   عنوان "سخن هاي ديرينه" تركيبي است كه فردوسي چندين بار در شاهنامه آن را به كار برده است و دكتر خالقي مطلق انگيزه ي خود را از به كارگيري اين تركيب چنين توضيح مي دهد:

   "هنگام انتشار مجموعه گفتارهاي خود هميشه با اين هراس دست به گريبان هستم كه مبادا در آن نكته ي تازه اي يافت نشود. از اين رو عبارت "سخن هاي ديرينه" را كه فردوسي در شاهنامه چند بار به معني سرگذشت كهن به كار برده است در اينجا به معني حرف هاي كهنه گرفتيم و عنوان كتاب كرديم. باشد كه كتاب دوستان پيش از خريد اين كتاب نگاهي به اين يادداشت بيندازند تا پشيماني نبرند و نويسنده  شرمسار نشود..."

   از جمله ي مقاله هاي اين كتاب مي توان به " تطهير معنوي با آب در شاهنامه"، "نگاهي به فن داستانسرايي فردوسي"، "عناصر درام در برخي از داستانهاي شاهنامه"، "آغاز و انجام داستانهاي شاهنامه"، "ايران گرايي در شاهنامه"، "نظري در باره ي هويت مادر سياوش" و " تاريخ روز پايان نظم شاهنامه" اشاره كرد.

   جلال خالقي مطلق در سال 1316 در تهران متولد شد و پس از گذراندن دوره ي تحصيلات متوسطه در تهران، به كشور آلمان رفت . در سال 1349 در رشته ي شرق شناسي موفق به دريافت درجه ي دكتراي تخصصي شد.  

   وي تصحيح شاهنامه را در هشت دفتر به انجام رسانيده است.  قرار است اين مجموعه به زودي توسط بنياد دايره المعارف اسلامي منتشر شود.

   چندي پيش نيز مجموعه يي ديگر از وي با عنوان "گل هاي رنج هاي كهن" منتشر شده و روانه ي بازار كتاب شده بود.

   خالقي مطلق در بخشي از گفتار هفتم اين كتاب مي نويسد: "... اگر شما از صد نفر نا برگزيده بپرسيد كه چرا شاهنامه يكي از مفاخر ملي ماست، بيش از نود نفر آنها اهميت ملي شاهنامه را در تبليغ ميهن پرستي و شاه دوستي و شرح پيروزي هاي ايرانيان بر دشمنان آنها مي دانند، كه تازه در همين جا هم اغلب فراموش مي شود كه شاهنامه سرگذشت شكست هاي ايرانيان هم هست و اصطلاحي كه به طعنه مي گويد: "شاهنامه آخرش خوش است" از همين جا برخاسته است. به سخن ديگر وقتي از اهميت ملي شاهنامه سخن مي گوييم غالبا" تنها به اهميتي كه اين كتاب براي مليت ما دارد نظر داريم ولي اهميت ملي شاهنامه خيلي بيشتر از اين است..."

 

زمينه ي اجتماعي تعزيه و تئاتر در ايران/ جلال ستاري/ نشر مركز

   زمينه ي اجتماعي تعزيه و تئاتر در ايران عنوان پژوهشي است از جلال ستاري كه به تازگي در قالب يك كتاب منتشر شده است. اين پژوهش به ماهيت و كيفيت نمايشهاي تعزيه و تئاتر و علل اجتماعي و فرهنگي بروز اين دو رشته ي هنري در ايران پيش از اسلام پرداخته است. همچنين محقق كوشيده تا علل از رونق افتادن اين هنرها را پس از اسلام نيز بررسي كند.

   اين كتاب در شش بخش فراهم آمده كه عبارتند از:

1-      پيش از اسلام

2-      آيين اهريمني در تبت

3-      خدايان نقابدار

4-      پس از اسلام

5-      درام ديني تعزيه

6-     سوگ سياوش